GİB · 3 No'lu Beyanname
Dijital hizmetlerde vergi yükümlülüğü
Türkiye'de hiçbir ofisi, çalışanı veya şirketi olmayan bir yabancı sağlayıcı, Türkiye'deki kullanıcılara elektronik ortamda hizmet sunduğu anda Türkiye'de vergi mükellefi hâline gelebilir. Bu mükellefiyet Türkiye'de şirket kurmayı gerektirmez; ayrı bir kayıt, ayrı bir beyanname ve ayrı bir ödeme düzeni üzerinden yürür.
Yükümlülük nereden doğuyor
Dayanak, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9 uncu maddesidir. Bu maddeye 2016 yılında eklenen hükümle; Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmayanlar tarafından, katma değer vergisi mükellefi olmayan gerçek kişilere elektronik ortamda sunulan hizmetlere ilişkin verginin, bu hizmeti sunanlar tarafından beyan edilip ödeneceği düzenlenmiştir.
Uygulamanın usul ve esasları Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nde yapılan değişiklikle belirlenmiş ve "Elektronik Hizmet Sunucularına Özel KDV Mükellefiyeti" adıyla ayrı bir mükellefiyet türü ile 3 No'lu KDV Beyannamesi ihdas edilmiştir. Uygulama 2018 yılı başından itibaren yürürlüktedir.
Bu mükellefiyet, Türkiye'de işyeri veya daimi temsilci bulunmasını gerektirmez; aksine, tam da bunların bulunmadığı hâller için kurgulanmıştır.
Kim kapsamda, kim değil
Kapsamda olan: Türkiye'de yerleşik olmayan sağlayıcının, Türkiye'deki KDV mükellefi olmayan gerçek kişilere elektronik ortamda sunduğu hizmetler. Yani nihai tüketiciye yönelik satış.
Kapsamda olmayan: Alıcının Türkiye'de KDV mükellefi olduğu hâller. Bu durumda vergi, sağlayıcı tarafından değil, alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla 2 No'lu KDV Beyannamesi ile beyan edilir. Yükümlülük taraf değiştirir.
Elektronik ortamda sunulan hizmet kavramı geniştir: yazılım ve uygulama satışı ile abonelikleri, oyun içi satın alımlar, müzik, film ve dijital yayın hizmetleri, bulut hizmetleri, çevrim içi reklam alanı satışı, üyelik ve abonelik modelleri bu kapsamda değerlendirilir.
Sağlayıcının hangi ülkede kurulu olduğu, hangi para biriminde tahsilat yaptığı veya ödemeyi hangi ödeme kuruluşu üzerinden aldığı yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
Beyan, ödeme ve indirim
Vergilendirme dönemi aylıktır. Beyanname, dönemi izleyen ay içinde belirlenen güne kadar verilir ve vergi aynı süre içinde ödenir. Sürelerin güncel hâli beyan öncesinde teyit edilmelidir; bu tarihler idari düzenlemeyle değişebilmektedir.
İlgili dönemde hiç işlem yapılmamış olsa dahi beyanname verilir. Uygulamada en sık düşülen hata, faaliyet olmayan aylarda beyannamenin atlanmasıdır.
Uygulanacak oran, hizmetin niteliğine göre belirlenen genel veya indirimli KDV oranıdır; oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebildiğinden dönem itibarıyla kontrol edilmelidir.
Bu mükellefiyet kapsamında yüklenilen katma değer vergisi indirim konusu yapılamaz. Beyan edilen tutar, hesaplanan verginin tamamıdır; mahsup mekanizması işlemez. Fiyatlama yapılırken bu nokta baştan hesaba katılmalıdır.
Sık karıştırılan dört ayrı yükümlülük
3 No'lu KDV Beyannamesi. Yabancı sağlayıcının, Türkiye'deki nihai tüketiciye sunduğu elektronik hizmetler için kendisinin verdiği beyanname. Bu sayfanın konusu.
2 No'lu KDV Beyannamesi. Alıcının Türkiye'de KDV mükellefi olduğu hâllerde, verginin alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi. Yabancı sağlayıcının burada beyan yükümlülüğü yoktur.
Dijital hizmet vergisi. 7194 sayılı Kanun ile getirilen, katma değer vergisinden tamamen ayrı bir vergidir. Hasılat üzerinden alınır ve yalnızca hem Türkiye hasılatı hem de dünya geneli hasılatı belirlenen eşikleri aşan sağlayıcılara uygulanır. Eşiklerin altında kalan bir sağlayıcı bu vergiye tabi olmasa da 3 No'lu KDV yükümlülüğü devam eder.
İnternet reklam hizmetlerinde stopaj. Cumhurbaşkanı kararıyla, internet ortamında verilen reklam hizmetlerine ilişkin olarak dar mükelleflere yapılan ödemelerde vergi kesintisi öngörülmüştür. Bu, ödemeyi yapan Türkiye'deki tarafın yükümlülüğüdür ve KDV'den bağımsızdır.
Bir sağlayıcıya bu dördünden birden fazlasının aynı anda uygulanması mümkündür. Yükümlülük haritası çıkarılmadan yapılan planlamalar genellikle eksik kalır.
Uyulmamasının sonuçları
Beyannamenin hiç verilmemesi veya süresinde verilmemesi, Vergi Usul Kanunu kapsamında usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına; verginin geç ödenmesi gecikme faizine tabidir.
Verginin beyan dışı bırakılması hâlinde vergi ziyaı gündeme gelir ve ceza, ziyaa uğratılan vergi üzerinden hesaplanır.
Geriye dönük tespit hâlinde yükümlülük, faaliyetin başladığı döneme kadar geriye yürütülebilir. Bu nedenle mükellefiyetin geç açılması, açılmamasından her zaman daha iyidir; sürecin gönüllü olarak başlatılması sonucu etkiler.
Türkiye'deki kullanıcılara yönelik faaliyetin sürekliliği hâlinde, mükellefiyetin yanı sıra sağlayıcının Türkiye'de işyeri veya daimi temsilci oluşturup oluşturmadığı ayrıca değerlendirilir; bu tespit kurumlar vergisi boyutunu açar.
Dosya, ilk görüşmede kapsamı yazılı olarak belirlenip tek sorumlu avukatla yürütülür; düzenleyici yazışmaları ile uyuşmazlık tarafı ayrı ekiplere bölünmez.