Sektörde firmaların Türkiye’de temsilci atama yükümlülüğü
Türkiye'den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarına getirilen temsilci belirleme yükümlülüğü, oyun platformları bakımından ne anlama geliyor ve yerine getirilmediğinde hangi yaptırımlar aşamalı olarak devreye giriyor.
Düzenlemenin arka planı
Son yıllarda Türkiye'de internet üzerinden erişim engeli getirilen oyun platformlarının sayısı artmıştır. Bu platformlar, özellikle genç kullanıcı kitlesine hitap etmeleri nedeniyle toplumda önemli bir yer tutmaktadır. Ancak idari kurumlar nezdinde, platformlar üzerinden gerçekleşen yayınlar bazen bu genç kullanıcı kitlesini zararlı davranışlara teşvik eden şiddet içeren unsurlar barındırabilmektedir. Bu erişim engelleri, internet ortamında yapılan yayınların denetlenmesi adına önemli bir adım olarak kabul edilmektedir.
29 Temmuz 2020 tarihinde kabul edilen "İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile oyun platformlarının faaliyetlerine ilişkin daha sıkı bir düzenleme getirildi. Bu madde esasen sosyal ağ sağlayıcılarına Türkiye'de bir temsilci bulundurma yükümlülüğü getirmektedir.
Sosyal ağ sağlayıcı tanımı
Sosyal ağ sağlayıcı tanımı ilk kez 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da yapılmış olup, işbu Kanun'un 2. (ikinci) maddesinde şu şekilde tanımlanmıştır:
"Sosyal ağ sağlayıcı: Sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi verileri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkân sağlayan gerçek veya tüzel kişileri ifade eder."
Ek Madde 4 ve temsilci belirleme yükümlülüğü
29/07/2020 tarihli Değişiklik Kanunu ile getirilen Ek Madde 4'ün birinci fıkrası şu şekildedir:
"Türkiye'den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı; Kurum, Birlik, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereğinin yerine getirilmesi ve kişiler tarafından bu Kanun kapsamında yapılacak başvuruların cevaplandırılması ve bu Kanun kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için yetkili en az bir kişiyi Türkiye'de temsilci olarak belirler ve bu kişinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer verir. Sosyal ağ sağlayıcı bu kişinin kimlik ve iletişim bilgilerini Kuruma bildirmekle yükümlüdür."
İlgili madde uyarınca Türkiye'den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı merkezli sosyal ağ sağlayıcılarına Türkiye'de temsilcilik açma yükümlülüğü getirilmekte, bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcılarına aşamalı uygulanacak bir yaptırım öngörülmektedir.
Yaptırımların beş aşaması
1. Aşama — Yazılı bildirim ve otuz gün süre sonrasında yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde 10 milyon TL idari para cezası.
2. Aşama — Birinci aşamada belirtilen yükümlülüğün otuz gün süre sonrasında yerine getirilmemesi hâlinde önceki cezaya ek olarak 30 milyon TL idari para cezası daha.
3. Aşama — İkinci aşamada belirtilen yükümlülüğün otuz gün süre sonrasında yerine getirilmemesi hâlinde reklam yasağı.
4. Aşama — Üçüncü aşamada belirtilen yükümlülüğün üç ay içerisinde yerine getirilmemesi hâlinde internet trafiği bant genişliğinin %50 oranında daraltılması.
5. Aşama — Başvurunun kabulüne ilişkin hâkim kararının uygulanmasından itibaren otuz gün içinde temsilci belirlenmesine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde internet trafiği bant genişliğinin %90 oranına kadar daraltılması.
Yine ilgili fıkra uyarınca temsilci belirleme ve bildirme yükümlülüğünün yerine getirilmesi hâlinde; idari para cezalarının yalnızca dörtte birinin tahsil edileceği, reklam yasağının kaldırılacağı ve hâkim kararlarının kendiliğinden hükümsüz kalacağı belirtilmiştir.
Temsilci atamanın sağladıkları
Hukuki uyumluluğun sağlanması. Temsilci atanması, oyun platformlarının yasal düzenlemelere uyum sağlamalarına yardımcı olur. Platformlar, temsilci aracılığıyla Türkiye'deki dijital yayıncılık kanunlarına uygun hareket edebilirler. Bu durum, platformların yasal bir denetim altında faaliyet göstermesine olanak tanır ve olası hukuki sorunların önüne geçilmesini sağlar.
Erişim engellerinin önlenmesi ve hızlı müdahale. Erişim engelleri, platformların faaliyetlerine ciddi şekilde zarar verebilir. Temsilci atamak, bu engellere karşı hızlı ve etkin bir şekilde tepki verilmesini sağlar. Temsilci, yasal itiraz süreçlerini başlatabilir ve engellemelerin kaldırılması için başvurular yapabilir. Böylece platformlar, kullanıcı deneyiminde kesinti olmadan faaliyetlerine devam edebilirler.
Kullanıcı güvenliğinin artırılması. Temsilci, platform üzerinde meydana gelebilecek olumsuzluklara karşı daha hızlı çözüm yolları sunar. Kullanıcılar, platformun temsilci aracılığıyla sorunlarına daha hızlı yanıt alabilirler. Bu durum, kullanıcı güvenliğini artırır ve toplumsal güveni pekiştirir. Ayrıca, platformların genç kullanıcılar için daha güvenli hâle gelmesi, ailelerin platformları kullanma konusunda daha rahat bir şekilde karar vermesini sağlar.